બન્ને બાજુનું inguinal hernia: એક જ operation માં

અમદાવાદમાં કેન્દ્ર · Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગર · Gota OPD, અમદાવાદ

ઘણા દર્દી એક જ સવાલ લઈને આવે છે: “એક બાજુનું તો સમજ્યા, પણ ડોક્ટર કહે છે બીજી બાજુ પણ છે. તો બે વાર operation કરાવવું પડશે? બે વાર રજા લેવી પડશે? બે વાર ખર્ચ?” આ પાનું એ જ સવાલનો જવાબ છે. બન્ને બાજુનું Hernia એક જ વારમાં repair થઈ શકે છે કે નહીં, એનાથી શું બચે છે, અને ક્યારે Dr Harsh Shah કહે છે કે ઉતાવળ ન કરો — બધું અહીં લખ્યું છે.

Dr Harsh Shah · Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગરમાં જંઘામૂળ (groin) અને પેટની દીવાલના Hernia નું repair, અને Gota OPD, અમદાવાદમાં consultation. Surgical gastroenterology માં તાલીમ લીધેલી, અને જંઘામૂળનું Hernia laparoscopy તથા robot થી repair કરે છે. દરેક બાજુનો defect, mesh કયું અને કયા layer માં મૂક્યું — એ બધું operation note માં નોંધાય છે, જેથી દસ વર્ષ પછી કોઈ પણ ડોક્ટરને ખબર પડે કે શું થયું હતું.

Call +91 63555 64601 તમારો report WhatsApp કરો

Last updated: 04 Oct 2026 · Dr Harsh Shah દ્વારા reviewed

બે વાર નહીં, એક જ વાર operation કેમ?

બન્ને બાજુ Hernia હોય તો મોટા ભાગે બન્નેનું repair એક જ keyhole operation માં થાય છે. એ જ ત્રણ નાના કાપથી બન્ને બાજુ પહોંચાય, એટલે recovery એક જ.

જંઘામૂળનું Hernia એટલે inguinal canal ના તળિયામાં એક નબળી જગ્યા, જેમાંથી ચરબી કે આંતરડાનો ગાળો બહાર ધકેલાય છે. બન્ને બાજુ આવું હોય તો શરીરની રચનામાં કંઈ નવું નથી — પણ સારવારનો હિસાબ સાવ બદલાઈ જાય છે, કારણ કે જે બે રસ્તા છે તે જંઘામૂળ સુધી સામસામી દિશામાંથી પહોંચે છે.

Open repair આગળથી થાય છે — જે બાજુ Hernia હોય ત્યાં એ જ બાજુ કાપ. બન્ને બાજુ Hernia હોય તો બે કાપ, બે જગ્યાએ દુખાવો, અને બન્ને બાજુ nerve ની આસપાસ કામ. એક બાજુ માટે આ operation આજે પણ સારું અને યોગ્ય છે. પણ બમણું કરો ત્યારે એની તકલીફ પણ બમણી થાય છે.

Laparoscopy કે robot થી repair પાછળથી, પેટની અંદરથી થાય છે — નાભિની આસપાસ ત્રણ નાના કાપ, જંઘામૂળમાં એક પણ કાપ નહીં. અને અહીં જ આખો હિસાબ બદલાય છે: એ જ ત્રણ કાપમાંથી બન્ને બાજુ પહોંચી શકાય છે. બીજી બાજુનું repair કરવામાં એક mesh અને થોડો સમય વધારે જાય છે — નવો કાપ નહીં, બીજી વાર recovery નહીં, બીજી વાર રજા નહીં. આંતરરાષ્ટ્રીય hernia guideline પણ આ જ કહે છે: બન્ને બાજુનું Hernia, અને આગળથી repair કરાવ્યા પછી પાછું આવેલું Hernia — આ બે પરિસ્થિતિમાં પાછળના રસ્તાનો ફાયદો સાચો છે, નામનો નહીં.

એટલે બન્ને બાજુ તકલીફ હોય તો Dr Harsh Shah ની પહેલી સલાહ એક જ operation માં બન્ને બાજુનું laparoscopic કે robotic repair હોય છે. એનાથી અલગ કરવાનાં કારણો ચોક્કસ છે અને નીચે લખ્યાં છે — અગાઉ આગળથી operation થયું હોય, prostate ના operation કે radiation થી pelvis માં ચીકટ (scar) હોય, હૃદય કે ફેફસાંની તકલીફના કારણે anaesthesia ટૂંકું રાખવું પડે, અથવા દર્દી પોતે એક જ વારમાં બન્ને બાજુ કરાવવા તૈયાર ન હોય.

બન્ને બાજુનું repair કરવાનું હોય ત્યારે: આગળથી open repair અને પાછળથી repair ની સરખામણી
Open repair (આગળથી)Laparoscopic કે robotic repair (પાછળથી)
કાપદરેક જંઘામૂળમાં એક કાપનાભિ પાસે ત્રણ નાના કાપ, બન્ને બાજુ માટે એ જ
Mesh ક્યાં મૂકાયજંઘામૂળના તળિયાની આગળસ્નાયુની પાછળ, Hernia ના ત્રણેય રસ્તા ઢાંકે
AnaesthesiaLocal, spinal કે generalGeneral
Recoveryબે જગ્યાએ દુખાવોબન્ને બાજુ માટે એક જ recovery
ક્યારે પસંદ થાયGeneral anaesthesia સલામત ન હોય, કે પાછળની જગ્યા ખૂબ ચીકટ હોયબન્ને બાજુ repair કરવાનું હોય, કે આગળથી કરેલું repair પાછું આવ્યું હોય

ખર્ચ, રજા અને પરિવારનો હિસાબ

આ સવાલ પૈસાનો પણ છે અને એને ટાળવાની જરૂર નથી. એક જ operation માં બન્ને બાજુ કરાવવું, બે અલગ operation કરાવવા કરતાં સ્પષ્ટપણે સસ્તું પડે છે — એક વારનું admission, એક વારનું anaesthesia, એક વારની OT, એક વારની રજા. નિર્ણય લેતી વખતે બન્ને રીતનું લખેલું estimate માંગવું, અને એ અમે આપીએ છીએ.

રજાનો હિસાબ પણ એ જ દિશામાં જાય છે. બન્ને બાજુ એક જ વારમાં કરાવો તો ઓફિસનું કામ સામાન્ય રીતે એક અઠવાડિયામાં ફરી શરૂ થાય છે, અને ભારે વજન છ અઠવાડિયા પછી. બે વાર કરાવો તો આ આખો ગાળો બે વાર આવે. જે ભાઈ દુકાન સંભાળે છે કે જેને રોજની મજૂરી પર ઘર ચાલે છે, એના માટે આ ફરક સૌથી મોટો છે.

“બન્ને બાજુ એકસાથે કરાવવાથી જોખમ બમણું થાય?” ના. બમણું mesh છે, બમણો કાપ નથી. Anaesthesia નો સમય થોડો વધે છે — બમણો નહીં, કારણ કે રસ્તો એક જ છે. Operation પછી પેશાબ કરવામાં થોડી તકલીફ થવાની શક્યતા બન્ને બાજુના repair માં એક બાજુ કરતાં થોડી વધારે રહે છે, અને એટલે જ પેશાબ થયા પછી જ ઘરે જવા દેવાય છે. બાકી જે જોખમો છે તે એક બાજુના repair જેવાં જ છે.

Mesh કયા પડમાં મૂકાય, એ કેમ મહત્વનું?

પાછળના રસ્તે mesh સ્નાયુની પાછળ મૂકાય છે, જ્યાં દરેક બાજુ એક સપાટ sheet જંઘામૂળના Hernia ના બધા રસ્તા ઢાંકી દે છે. Mesh ની brand કરતાં layer વધારે મહત્વનું છે.

આજે જંઘામૂળના Hernia ના દરેક repair માં mesh વપરાય છે, કારણ કે ખાલી ટાંકા લઈને ખેંચીને બંધ કરેલું repair વધારે વાર છૂટી જાય છે. એક repair અને બીજા repair વચ્ચેનો ફરક mesh ની કંપની નથી — ફરક એ છે કે mesh કયા layer માં મૂકાયું.

Layer. પાછળના રસ્તે mesh preperitoneal space માં મૂકાય છે — સ્નાયુની પાછળ અને પેટની અંદરની પાતળી પડ (peritoneum) ની આગળ. જંઘામૂળનું કોઈ પણ Hernia બહાર નીકળે તો એને આ જ જગ્યામાંથી પસાર થવું પડે છે: indirect રસ્તો cord ની બાજુમાંથી, direct રસ્તો નબળા તળિયામાંથી, અને femoral રસ્તો નીચેથી. આ જગ્યામાં મૂકેલી એક જ સપાટ sheet આ ત્રણેય રસ્તા ઢાંકી દે છે. બન્ને બાજુના repair માટે આ સૌથી કામની વાત છે — એટલે એક જ operation માં એક બાજુનું direct અને બીજી બાજુનું indirect Hernia, technique બદલ્યા વગર, બરાબર repair થઈ શકે છે. Open repair માં mesh તળિયાની આગળ મૂકાય છે; એ કામ કરે છે, પણ એ જે રસ્તા પર પાથર્યું છે એને સાચવે છે, આખા વિસ્તારને નહીં.

Mesh પોતે. Dr Harsh Shah મોટા છિદ્રવાળી, medium weight ની monofilament polypropylene sheet વાપરે છે. મોટાં છિદ્ર હોય તો શરીરની પેશી mesh માંથી પસાર થઈને વધે છે, mesh ને ફક્ત ઘેરી લેતી નથી — અને એટલે જંઘામૂળ કડક નહીં, નરમ રહે છે. વધારે વજનવાળી અને ઝીણી વણાયેલી mesh થી કડકપણું રહી જતું, એટલે હવે એ વપરાતી નથી. Sheet છૂટથી કાપવામાં આવે છે, જેથી અંદરની બાજુ pubic bone પર સારી રીતે ચડે અને બાકીની બધી દિશામાં defect થી ઘણી આગળ સુધી પહોંચે — નાની કાપેલી mesh, અથવા વચ્ચેની બાજુ પૂરતી ન પહોંચતી mesh, બરાબર indication વાળું repair નિષ્ફળ જવાનું સૌથી સામાન્ય કારણ છે. વચ્ચે જ્યાં બન્ને બાજુની sheet મળે ત્યાં એ એકબીજા પર ચડે એમ મૂકાય છે, વચ્ચે ખાલી જગ્યા રહે એમ નહીં.

Fixation, અને ક્યાં કંઈ જ નથી નાખવાનું. બરાબર માપની sheet ને પેટનું દબાણ પોતે જ જગ્યાએ રાખે છે, એટલે ઘણી વાર fixation ની જરૂર પડતી નથી અને નાના defect માં Dr Harsh Shah કંઈ વાપરતા નથી. જરૂર પડે — ખાસ કરીને મોટા direct defect માં — ત્યાં glue કે ઓગળી જતા tack, અને તે પણ ફક્ત સલામત જગ્યાએ. આ space માં બે વિસ્તાર છે જ્યાં કંઈ પણ નાખવામાં આવતું નથી: એક, defect ની નીચે અને બહારની બાજુ જ્યાં સાથળમાં જતી nerve પસાર થાય છે — ત્યાં tack નાખો તો જે દુખાવો રહી જાય છે તે Hernia કરતાં લાંબો ચાલે છે; અને બીજું, પગમાં જતી મોટી નળીઓ ઉપરનો ભાગ. આ બે જગ્યા છોડવી એ operation નું નક્કી પગથિયું છે, ખાલી “સાવધાની” નહીં.

Laparoscopy, robot કે ખુલ્લું operation?

Robot થી એ જ operation થાય છે, પણ વળી શકતાં instrument અને મોટા દેખાતા ત્રિ-પરિમાણીય દૃશ્ય સાથે. મોટા direct defect ને pelvis માં ઊંડે ટાંકા લઈને બંધ કરવાનું હોય, અથવા અગાઉના operation ની ચીકટ કાળજીથી છોડાવવાની હોય — ત્યાં એનો ફાયદો દેખાય છે. એવા કેસમાં એ offer થાય છે, અને અમદાવાદમાં robotic inguinal hernia surgery વિશે અલગ વિગતવાર પાનું છે. અહીં એવો દાવો નથી કે એ દરેક દર્દી માટે વધારે સારું છે, કારણ કે અભ્યાસ એવું કહેતા નથી.

Open repair ની જગ્યા આજે પણ છે, અને કેટલાક દર્દીઓ માટે એ બીજા નંબરનો નહીં પણ પહેલો જવાબ છે: અગાઉ પાછળથી repair થયું હોય; prostate ના operation કે radiation થી pelvis માં ચીકટ હોય અને એ space સલામત રીતે ખોલી ન શકાય; general anaesthesia માં સાચું જોખમ હોય, કારણ કે open repair spinal કે local block માં પણ થઈ શકે છે. બન્ને બાજુનો જવાબ અલગ હોય તો જવાબ અલગ જ અપાય છે — અને ક્યારેક એનો અર્થ એ થાય કે બન્ને બાજુ અલગ અલગ કરવી.

ક્યારે operation નહીં, અથવા હમણાં નહીં?

જે Hernia કંઈ તકલીફ કરતું નથી. નાનું Hernia જે હાથે વર્તાતું નથી, દુખતું નથી અને કામમાં આડે આવતું નથી — એને repair કરવાને બદલે ધ્યાન રાખીને જોઈ શકાય છે. આવી રીતે વર્ષો સુધી જોવાયેલા દર્દીઓમાં જે ડર હોય છે — આંતરડાનો ગાળો ફસાઈને એનું લોહી બંધ થઈ જવું — એ ઓછું જોવા મળ્યું છે. ઘણા લોકોને પછી operation કરાવવું પડે છે કારણ કે Hernia મોટું થાય કે દુખવા લાગે, અને એ operation વાટ જોવાથી અઘરું થતું નથી. પણ ધ્યાન રાખવું એટલે “છોડી દેવું” નહીં: તપાસ થાય છે, કયાં લક્ષણમાં એ જ દિવસે આવવું એ સ્પષ્ટ કહેવાય છે, અને ફરી બતાવવાનું નક્કી થાય છે.

પણ અંદર ન જતું હોય તો નહીં. જે Hernia દબાવીને અંદર જતું નથી, જેમાં એક વાર દુખાવા સાથે ઉલટી અને પેટ ફૂલવાનું થઈ ગયું હોય, અને જે femoral જગ્યાએ છે — આ ત્રણેયમાં વાટ જોવાની નહીં, repair કરવાની સલાહ છે, કારણ કે અહીં emergency નું જોખમ સાચું છે.

જોર પડવાનું કારણ પહેલાં ઠીક કરવાનું. Hernia એ દીવાલ પર જોર પડ્યાનું પરિણામ છે. કબજિયાત, પેશાબ કરવામાં જોર કરાવતું prostate, લાંબી ખાંસી અને ચાલુ રહેલી બીડી-તમાકુ — આ બધું તાજા repair ને ખેંચે છે. બની શકે એટલું પહેલાં ઠીક કરાય છે, અને operation પહેલાં ધૂમ્રપાન બંધ કરવું એ operation નો જ ભાગ છે, સામાન્ય સલાહ નહીં.

વધારે મહત્વની વાત વણઉકલી હોય ત્યાં સુધી નહીં. કારણ વગર વજન ઘટવું, સંડાસની આદતમાં ફેરફાર, કે લોહીની તપાસમાં નીકળેલી પાંડુતા (anaemia) — આ પહેલાં તપાસાય છે, planned Hernia repair પછી નહીં.

અને કેટલીક પરિસ્થિતિમાં બન્ને બાજુ એકસાથે નહીં. હૃદય કે ફેફસાંની તકલીફના કારણે anaesthesia સૌથી ટૂંકું રાખવું પડે, pelvis માં ભારે ચીકટ હોય, અથવા એક બાજુને open repair જોઈએ અને બીજીને નહીં — ત્યાં બન્ને બાજુ અલગ કરાય છે: પહેલાં જે બાજુ તકલીફ છે તે, અને બીજી તમે સાજા થયા પછી. તમારા કેસમાં આમાંનું કંઈ લાગુ પડે છે કે નહીં, એ Dr Harsh Shah સ્પષ્ટ કહેશે.

દર્દીઓ શું કહે છે

★★★★★

“My mother recently underwent hernia surgery at Apollo Hospital, Gandhinagar under the care of Dr. Harsh J. Shah, and my mother recovering very well. Dr. Harsh Shah is a highly skilled and compassionate surgeon. He explained everything clearly, made my mother feel comfortable throughout the treatment, and performed her surgery with great care. The nursing staff and the entire hospital team were polite, attentive, and provided excellent hospitality from admission to discharge. I sincerely thank Dr. Harsh Shah and the entire Apollo Hospital team for their outstanding care. I highly recommend Dr. Harsh Shah for hernia surgery and Apollo Hospital, Gandhinagar for their excellent medical service”

Sanju Kukda · Google review

સારવારના પાંચ તબક્કા

  1. Consultation માટે appointment લો. અગાઉ કરાવેલો ultrasound કે CT, દવાઓની યાદી, અને હાલમાં શું થાય છે એની નોંધ લાવો — ઊભા રહો ત્યારે ગાંઠ દેખાય છે કે, સૂઓ ત્યારે અંદર જાય છે કે, અને દિવસના અંતે દુખે છે કે. તમે જે બાજુ માટે આવ્યા હો, તપાસ બન્ને બાજુની ઊભા અને સૂતા — બન્ને સ્થિતિમાં થાય છે.
  2. તપાસ, અને દરેક બાજુ માટેનું planning. મોટા ભાગના જંઘામૂળના Hernia માં કોઈ scan ની જરૂર પડતી નથી; તપાસથી જ નિદાન થાય છે. Ultrasound કે CT ત્યારે કરાવાય છે જ્યારે તપાસમાં ચોખ્ખું ન થાય, ગાંઠ Hernia સિવાય બીજું કંઈ હોવાની શક્યતા હોય, અથવા અગાઉનું repair સમજવાનું હોય. Anaesthesia માટેની fitness તપાસ જરૂર પ્રમાણે. પછી તમે એ જાણીને નીકળો છો કે કઈ બાજુ repair થશે, કયા રસ્તે, mesh fixation નું planning છે કે નહીં, અને છુપાયેલો defect મળે તો શું કરવું.
  3. Follow-up અને પૂરું સાજા થવું. આશરે એક અઠવાડિયે ઘાવ માટે, અને પછી છ અઠવાડિયે ફરી. પહેલા દિવસથી ચાલવાનું, જેટલું ચાલવું હોય તેટલું. ઓફિસનું કામ સામાન્ય રીતે એક અઠવાડિયામાં. ગાડી ત્યારે ચલાવવી જ્યારે ખચકાયા વગર જોરથી brake મારી શકાય. ભારે વજન અને gym આશરે છ અઠવાડિયા પછી ધીરે ધીરે વધારવાનું — ત્યાં સુધીમાં mesh પેશીમાં બરાબર બેસી ગયું હોય છે.

Day-care નો કલાકવાર રસ્તો

Apollo Hospital, ભાટ ખાતે બન્ને બાજુના repair નો દિવસ આવો હોય છે. સમય આશરે છે; ક્રમ નહીં.

  1. સવારે આવ્યા પછી. Admission નું અને વીમાનું કામ પૂરું થાય, કપડાં બદલો, અને anaesthetist તમને જુએ. બન્ને જંઘામૂળ ફરી તપાસાય છે અને બન્ને પર નિશાન કરાય છે — ખોટી બાજુનું operation નિશાનથી અટકે છે, યાદશક્તિથી નહીં. પછી તમે ચાલીને theatre માં જાઓ છો.
  2. Operation. General anaesthesia માં. નાભિની આસપાસ ત્રણ નાના કાપ; સ્નાયુની પાછળની જગ્યા બન્ને બાજુ ખૂલે; દરેક બાજુની કોથળી અંદર લેવાય; દરેક બાજુ mesh પાથરાય; જે રસ્તે ગયા હોય એ પ્રમાણે mesh ઉપર peritoneum બંધ થાય. બન્ને બાજુના repair માં એક બાજુ કરતાં બમણો સમય નથી લાગતો, કારણ કે રસ્તો સહિયારો છે. સામાન્ય રીતે પેશાબની નળી મૂકાતી નથી.
  3. બે થી ચાર કલાક. આધાર સાથે ચાલીને bathroom જવાનું. પેશાબ થવો એ ઘરે જવાનો દરવાજો છે — dissection પેશાબની કોથળીની બાજુમાં જ થાય છે, અને બન્ને બાજુના repair પછી પેશાબમાં થોડી તકલીફ થવાની શક્યતા એક બાજુ કરતાં થોડી વધારે છે. પાણી ટકે પછી હલકું ખાવાનું.
  4. ચાર થી આઠ કલાક, અને ઘરે. બન્ને જંઘામૂળ અને અંડકોષમાં સોજો છે કે નહીં તે તપાસાય, બેઠા અને ઊભા — બન્ને સ્થિતિમાં દુખાવો ફરી પુછાય, અને પછી ગોળીઓ, ચેતવણીના ચિહ્નોની યાદી, ફરી બતાવવાની તારીખ અને જે ઉપડે એવો ફોન નંબર આપીને discharge. ઘરે જવા માટે કોઈ સાથે જોઈએ, અને એ રાત ઘરે કોઈ સાથે રહે એ જરૂરી છે.

વીમો અને admission

જંઘામૂળના Hernia નું repair મોટા ભાગની health insurance માં આવે છે, અને Apollo Hospital, ભાટ માં cashless admission મળે છે. Request માં લખો કે બન્ને બાજુનું repair થશે.

Pre-authorisation માં તપાસનાં તારણ અને imaging જોડાય છે, અને બન્ને બાજુ repair થવાનું છે એ વિનંતીમાં પહેલેથી લખાય છે, પછીથી ઉમેરાતું નથી — છેલ્લી ઘડીએ ઉમેરાયેલી બીજી બાજુ claim માં સવાલ ઊભા થવાનું સામાન્ય કારણ છે. અમારા coordinator એ કામ સંભાળે છે અને admission પહેલાં જ કહે છે કે શું મંજૂર છે અને શું નથી. આ વિશે Hernia surgery અને તમારો insurance claim તથા Hernia surgery માટેનું anaesthesia — આ બે નોંધ વધારે વિગતે વાત કરે છે.

શું સાથે લાવવું: અગાઉના report અને films, દવાઓની યાદી, વીમા કાર્ડ અને policy નંબર, ઓળખપત્ર, આધાર આપતું અંડરવેર, અને તમને ઘરે લઈ જનાર કોઈ.

સાજા થવું, જોખમ અને hernia ફરી થવાની શક્યતા

સામાન્ય ક્રમ. પહેલા કેટલાક દિવસ બેઠા પરથી ઊભા થતાં અને ખાંસી ખાતાં દુખાવો. બન્ને જંઘામૂળમાં અને પુરુષોમાં અંડકોષમાં કાળું પડવું અને સોજો — આશરે બીજા-ત્રીજા દિવસે દેખાય, જોવામાં જેટલો ખરાબ લાગે એટલો ખરાબ હોતો નથી, અને થોડાં અઠવાડિયામાં ઓછો થાય. જ્યાં Hernia ની કોથળી હતી ત્યાં કડક સોજો રહે તો એ સામાન્ય રીતે seroma — એટલે એ જગ્યામાં ભરાયેલું પાણી — અને એ જાતે બેસી જાય છે. સોય નાખીને કાઢવાથી infection નું જોખમ વધે છે, એટલે દુખતું કે વધતું ન હોય તો એને અડકાતું નથી, ફક્ત નજર રખાય છે.

પેશાબમાં થોડા વખતની તકલીફ એ પાછળના રસ્તે બન્ને બાજુના repair સાથે સૌથી સંકળાયેલી તકલીફ છે, કારણ કે dissection બન્ને બાજુ પેશાબની કોથળીની આગળથી પસાર થાય છે. એ મટી જાય છે, ક્યારેક એક-બે દિવસ નળી મૂકવી પડે છે, અને એટલે જ પેશાબ થયા પછી જ discharge થાય છે.

પાછું આવવા કરતાં લાંબા સમયનો દુખાવો વધારે વિચારવા જેવો છે. થોડા લોકોને જંઘામૂળમાં કે સાથળના અંદરના ઉપરના ભાગમાં દુખાવો, બળતરા કે સુન્નપણું ઘાવ સાજા થયા પછી પણ લાંબું ચાલે છે. પાછળના રસ્તે mesh જંઘામૂળની આગળ ચાલતી nerve થી દૂર મૂકાય છે, અને એ એનો એક ફાયદો છે; પણ એનાથી આ તકલીફ પૂરી મટી જતી નથી, અને ખોટી જગ્યાએ મૂકેલા tack એનું ટાળી શકાય એવું કારણ છે. આ વિશે Hernia ના operation પછી ટકી રહેતો જંઘામૂળનો દુખાવો — અલગ નોંધ છે, અને એમાં શું કરી શકાય તે પણ છે.

પાછું આવવું, ચોખ્ખા શબ્દોમાં. બરાબર indication, બરાબર માપ અને બરાબર layer માં મૂકેલું mesh repair થોડા લોકોમાં જ પાછું આવે છે, અને આવે ત્યારે કારણ સામાન્ય રીતે શોધી શકાય એવું હોય છે: mesh નાનું કપાયેલું, mesh pubic bone તરફ પૂરતું ન પહોંચેલું, પાથરતી વખતે sheet વળી કે ગોળ થઈ ગયેલી, એ જ બાજુનો બીજો defect શોધાયો ન હોય, અથવા mesh બેસે એ પહેલાં ભારે વજન ઉપાડવાનું શરૂ થઈ ગયું હોય. બીડી-તમાકુ, જોર પડવાનું ચાલુ રહેવું અને કુદરતી રીતે ઢીલી પેશી — આ જોખમ વધારે છે, અને પહેલાં બે તમારા હાથમાં છે. પાછળથી કરેલા repair પછી પાછું આવેલું Hernia સામાન્ય રીતે આગળથી repair કરવું સારું પડે છે, અને એનું ઊલટું પણ સાચું — દરેક વખતે જે layer અડ્યો ન હોય એ વાપરવો. એટલે જ દરેક બાજુ કયો layer અને કયું mesh વપરાયું એ લખેલી operation note વર્ષો પછી કામ આવે છે.

દર્દીઓ જે સવાલ પૂછે છે

ડૉક્ટરે બીજી બાજુ પણ hernia કહ્યું, પણ મને તકલીફ નથી, operation કરાવવું પડે?

જરૂરી નથી. તકલીફ ન કરતો નાનો defect છોડીને ધ્યાન રાખી શકાય. એ જ વખતે repair કરવાની દલીલ એ છે કે port અને layer ખુલ્લા જ છે; ન કરવાની દલીલ એ છે કે શાંત Hernia શાંત જ રહી શકે, અને દરેક repair પછી લાંબો દુખાવો રહી જવાનું નાનું જોખમ હોય છે. તમે consultation માં નક્કી કરો છો અને એ consent માં લખાય છે — જેથી આવો નિર્ણય તમે બેભાન હો ત્યારે લેવાય નહીં.

બન્ને બાજુ mesh નાખવું પડશે?

હા — જે બાજુ repair થાય ત્યાં એની પોતાની sheet. Mesh સાથે કે mesh વગર એ નોંધમાં લખ્યું છે કે ખાલી પેશીથી કરેલું repair કઈ પરિસ્થિતિ માટે રાખવામાં આવે છે. કાયમી synthetic mesh ફક્ત એક જ જગ્યાએ ટાળાય છે — જ્યાં બગડેલું આંતરડું કાઢવું પડ્યું હોય.

મારું prostate નું operation થયેલું છે. એનાથી ફરક પડે?

પડી શકે, અને એ કહેવું જરૂરી છે. Prostate નું operation કે radiation બરાબર એ જ જગ્યામાં ચીકટ કરે છે જેમાં પાછળથી repair થાય છે. ક્યારેક એ જગ્યા હજી સલામત રીતે ખોલી શકાય છે; ક્યારેક બન્ને બાજુ open repair વધારે સારો જવાબ હોય છે. આ વ્યક્તિગત તપાસ અને planning નું કારણ છે, Hernia repair ન થઈ શકે એનું નહીં.

જંઘામૂળની ગાંઠ Hernia જ છે એની ખાતરી?

હંમેશાં નહીં — સૂજેલી lymph node, અંડકોષની આસપાસ ભરાયેલું પાણી, અને જંઘામૂળ પાસે સ્નાયુ જોડાય છે ત્યાં આવેલો ખેંચાવ — આ બધું Hernia જેવું લાગી શકે. આ વિશે જંઘામૂળની ગાંઠ શું શું હોઈ શકે અને sports hernia અને inguinal hernia એક જ વસ્તુ નથી — અલગ નોંધ છે.

કયાં ચિહ્નમાં વાટ જોવાની નહીં?

ગાંઠ કડક અને દુખતી થઈ જાય અને અંદર ન જાય, ખાસ કરીને સાથે ઉલટી, પેટ ફૂલવું કે વાછૂટ બંધ થઈ જવી. આનો અર્થ આંતરડાનો ગાળો ફસાયો હોઈ શકે, અને એ emergency છે — સીધા hospital જવું, appointment ની વાટ જોવાની નહીં.

Dr Harsh Shah ક્યાં મળે છે

Dr Harsh Shah — Gota OPD, અમદાવાદ
SF-203, 2nd Floor, Olive Greens, Sarkhej–Gandhinagar Highway, Gota, Ahmedabad, Gujarat 382481
Gota OPD નો રસ્તો · +91 63555 64601

Dr Harsh Shah — Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગર
Plot No. 1 A, Apollo Hospital International Limited, GIDC Bhat Industrial Estate, Gandhinagar, Gujarat 382428
Apollo, ભાટ નો રસ્તો · +91 63555 64601

આ સાઇટ પર વધુ: robotic inguinal hernia surgery · Dr Harsh Shah ની practice માં hernia surgery · દર અઠવાડિયે recovery કેવી દેખાય છે

Rate this page

Get health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

Robotic Hernia Surgery
Robotic Hernia Surgery

Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.